राई किन जाती होइन, ११ बैज्ञानिक तर्क

राजविक्रम चाम्लिङ किरात मुन्धुममा उल्लेख भए बमोजिम हायु , चाम्लिङ, थामी, नाछिरिङ, साम्पाङ, बान्तवा, कुलुङ, वाहिङ, खालिङ, मेवाहाङ, याख्खा, लिम्बु , धिमाल, मेच, सुनुवार, लोहोरुङ, याम्फु , छिलिङ, वाम्बुले, जेरो, दामी, कोइ, तिलुङ, आठपहरे, जिरेल लगायत क...

अव नेपालका देशद्रोही पार्टीका नेताहरुको समर्थनमा हिड्ने अवस्था छैन ।

-दीर्घराज प्रसाईं विश्वको हिन्दु अधिराज्य-नेपालको कदरगर्दै राजाको उपस्थितिमा राष्ट्र निर्माणमा हामी सबैको सर्मपण हुनुपर्दछ ! ‘सार्वभौमसत्तासम्पन्न नेपाल’ विश्वका राष्ट्रहरुमा सबैभन्दा पुरानो स्वतन्त्र र सार्वभौमसत्तासम्पन्न देश हो । तर आज नेपाल...

जनताको मत: पृथ्वीनारायण शाह भुगोल जोडे धेरैको मन तोडे ! कसरी ? हेरी सेयर गरौ

काठमाडौं: नेपाल एकीकरण गर्ने तत्कालिन राजा पृथ्वीनारायण शाहको जन्म जयन्तीमा सरकारले केहि बर्षदेखि बिदा नदिदै आएको छ । केहि बर्षयता सरकारीस्तरबाट पृथ्वी जयन्तीको कुनै कार्यक्रम नभएपनि विभिन्न राजनीतिक दल तथा निजी क्षेत्रको पहलमा पृथ्वी जयन्ती तथा राष्...

घटेका नेपाली भाषी, राईकरणको घानमा परेका किरातीहरु र विद्धानहरुको चाला !

-निनाम कुलुङ ‘मंगले’ विसं २०७५ भदौको दोस्रो हप्ता एक दैनिकमा प्राध्यापक दानराज रेग्मीको ‘तपाईँले बोल्ने दोस्रो भाषा कुन ?’ शीर्षकको लेख प्रकाशित भएको थियो । सो लेखमा लेखकले ‘२०६८ मा भएको राष्ट्रिय जनगणनामा उल्लेख भएका र नेपालमा बोलीने मातृभाषा र भाष...

पहिचानको माग किन ?

नेपालमा अहिले पहिचानको सवाल बहुचर्चित, अति विवादित र महत्वपूर्ण मुद्दा बनेको छ । पहिचान पक्षधर र इतरका जमातबीच आआफ्नै अनुकूलतामा यसको परिभाषा एवं ब्याख्या गर्ने परिपाटी पनि उत्तिकै मौलाएको छ । नयाँ संविधानमा पहिचान सहितको संघियता उत्पिडित आदिवासी जनज...

को हुन् किरात राई ? -भक्त राई

नेपालको विभिन्न आदिवासी जनजातिमध्ये किरात जात पनि मूल बासिन्दाका रूपमा परिचित छन् । किरातभित्र कुन–कुन जातिहरू पर्दछन् भन्ने विषयमा मतैक्यता पाइँदैन । जनकलाल शर्माका अनुसार किराती भन्नाले मूल रूपमा राईलाई मानिन्छ र यदाकदा यिनीहरूलाई जिम्दार पनि भनिन्...

‘नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०’ सफल पार्नका लागि यूवाहरुको भूमिका

भनिन्छ ‘युवाहरुले चाहेमा आकाशमा भर्याङ बनाउन अनि समुन्द्रमा खेती गर्न सक्छन् । तर, हे यूवा ! पखेटा भएर मात्रै हुँदैन, चन्द्रमा छुनको लागि त आँट र परिश्रम नै गर्नुपर्छ । कसलाई सुनाउँछौं यो साक्षत स्वर्गको वखान जब तिमीलाई नै थाहा छैन । अब यहाँ फुलेको फ...

गणतन्त्र समाप्त भएर राजतन्त्रको पुनर्स्थापना हुनु नेपालको अस्तित्व नै समाप्त हुने त होइन ?

देशमा जुन प्रकारको वातावरण तयार भएको छ, त्यसलाई विश्लेषण गरेर हेर्ने हो भने त्यसले ०१७ साल पौष १ गतेभन्दा पहिलेको वातावरणको आभाष दिन्छ । तर, जस्तो कि माथि भनियो, अहिलेको स्थिति २०१७ सालको भन्दा कैयौँ गुणा बढी गम्भीर छ । त्यो वेला देशमा खाली राजाको नि...

साकेलाको एक परिचय : किन साकेला पूजा गरिन्छ त ?

-वीर बहादुर राई साकेला एक परिचय: साकाला /साकेला /साकेन्वा /साकेवा विभिन्न नाम बाट चिनिने ऐतिहासिक मुन्धुमि उपज हो भुमि देव जसमा किरात राईका जानकार नछुङ्ग, नक्छुंग वा नाक्छुंग (वैधिक तन्त्र मन्त्र मुन्धुम जानकार ) हरुले मुन्धुमी शक्तिले उत्खनन ग...

विपश्यना : मार्क्सवादको चौथो संघटक अङ्ग

– गोपाल किराती ‘एशियाको प्रकाश’ शिद्धार्थ गौतम ‘बुद्ध’ लुम्बिनीमा जन्मेका हुन् । हाम्रो पुस्ताको प्राथमिक विद्यालयदेखि ‘सातौं किराती राजा जीतेदस्तिको समयमा बुद्ध नेपाल उपत्यका आए’ भनरे पढियो । इतिहासकार डा. पेशल दाहालले भने बुद्ध नभएर उनको शिष्य आ...